گوشه و کنار تاریخ

فاجعه‌ی باغ وحش انسانی

«باغ‌وحش انسانی» پدیده‌ی حیرت‌انگیز قرن 19 تا 20 میلادی بود که توسط اروپائیان ابداع شد تا بین غرب و انسانیت فاصله‌ای عمیق بیندازد.
پدیده‌ای شوم که حتی برای اروپائیان قرن بیستم نیز که پیشرفت‌های‌شان را در چشم عالمیان فرو می‌کردند خالی از لذت نبود. استعمارگران اروپایی، رنگین‌پوستان و بومیان کشورهای مستعمره‌ی خود را همراه با افراد دیگری که به‌علت ابتلا به بیماری‌هایی نظیر پیسی، ظاهری متفاوت داشتند، به‌عنوان برده به اروپا می‌بردند و برای سرگرمی در باغ‌وحش‌هایی کنار حیوانات دیگر نگه‌داری می‌کردند. از سوی دیگر، آمریکایی‌ها هم از قافله عقب نمانده و سیاه‌پوستان و سرخ‌پوستان بومی آمریکا را به شیوه‌ای تحقیرآمیز و غیرانسانی دست‌مایه‌ی درآمدزایی خود می‌کردند.
واقعیتی که برده‌ای به نام «اوتا بنگا» با زندگی اجباری در باغ‌وحش «برانکس» در کنار بوزینه‌ها و شامپانزه‌ها و حتی کُشتی گرفتن با اورانگوتان‌ها به دستور صاحبان آمریکایی خود، آن را اثبات کرد.

 نمائی قدیمی و زیبا از محله میدان لاهیجان در دهه‌ی 40 خورشیدی

در سال ۱۳۱۹ داشتن رادیو در منزل نیاز به مجوز داشت

تصاویری که می‌بینید مجوز داشتن رادیو است. روال این بوده که اول باید به شهربانی می‌رفتند تا پروانه داشتن رادیو به نام شخص صادر می‌شد بعد می‌رفتند خیابان پشت شهرداری تهران و با نشان دادن آن مجوز، یک دستگاه گیرنده می‌خریدند.
اگر هم می‌خواستند آن رادیو را از شهری به شهر دیگری ببرند یا بفروشند، باید از شهربانی اجازه می‌گرفتند.

مقاومت زنان کرمانشاه در مقابل کشف حجاب رضاخانی
اسناد تاریخی وگزارش‌های شهربانی نشان می‌دهد زنان کرمانشاه بیشترین مقاومت را در برابر کشف حجاب داشته‌اند، آن‌ها به هر طریق ممکن مانند طراحی روسری یا اعتراض سعی می‌کردند مقابل کشف حجاب مقاومت کنند.
در سندی دیگر آمده است: «اگر زن‌های رعیت اکراد چارقد بردارند عموم کردهای سلدوز به محلات کردستان خواهند کوچید، و زن‌های قره پاپاق هم که از صبح در صحرا مشغول کار و زراعت هستند، سربرهنه در مقابل آفتاب و باران نمی‌توانند کار بکنند و قادر به خریدن کلاه هم نیستند و هرگاه چارقدبرداری عملی شود از خانه بیرون نخواهند آمد».
رضاخان در پاسخ به این استدلال‌ها گفته بود: «بدیهی است در صحرا زیر آفتاب وقتی که کار می‌کنند، در اروپا هم که باشد لابد یک پوششی از پارچه روی سر آن‌ها خواهد بود.» که نشان می‌دهد کشف حجاب اجباری رضاخان ماهیت غربی و کاملاً تقلیدی از غرب را دارد.

سال شصت و یکم ـ شماره 2945