از قانون بپرس
قانون درباره جنگ هم نظراتی دارد.
کارشناس حقوقی :
نفیسه خانی
دزدی دریایی چیست و قوانین مربوط به دزدی دریایی کدام است؟
دزدی دریایی یک عمل دزدی یا خشونت جنایت‌کارانه توسط مهاجمان کشتی یا قایق به کشتی دیگر یا یک منطقه ساحلی است که معمولاً با هدف سرقت محموله و کالاهای با ارزش یا گروگانگیری انجام می‌شود. کسانی که دزدی دریایی انجام می‌دهند دزدان دریایی و کشتی‌هایی که برای دزدی دریایی استفاده می شوند کشتی‌های دزدان دریایی نامیده می‌شوند.
آخرین تحولات حقوقی در حوزه‌ی دریاها چه مواردی هستند؟
قوانین جدید در زمینه‌ی حفاظت از محیط‌زیست، مدیریت منابع و قاعده‌مندی استفاده از منابع معدنی زیر دریا و توسعه حقوق در مناطق قطبی.
رسیدگی به دعوی دریایی در صلاحیت کدام مرجع است؟
در ایران، مرجع صالح برای رسیدگی به این دعاوی، دادگاه عمومی حقوقی است، مگر اینکه در قرارداد حمل، داوری تجاری بین‌المللی پیش‌بینی شده باشد. همچنین می‌توان از بیمه‌گر نیز بابت خسارت کالا مطالبه کرد، به‌ویژه اگر بیمه بار دریایی از طرف صاحب کالا اخذ شده باشد.
در سطح بین الملل، محاکم بین‌المللی، یا کمیسیون‌های تخصصی سازمان ملل مانند کمیسیون حقوق دریاها.
منظور از حقوق جنگ‌های دریایی چیست؟
حقوق جنگ‌های دریایی یکی از شاخه‌های مهم حقوق بین‌الملل بشردوستانه است که بر اساس اسناد حقوقی بین‌الملل تبلور یافته‌اند و قواعد حاکم بر رفتار دولت‌ها و نیروهای نظامی در جریان مخاصمات مسلحانه از طریق دریا را تنظیم می‌کند.
مبنای حقوقی اعمال حاکمیت ایران بر تنگه‌ی هرمز چیست؟
چند مستند و اصل مهم ناظر بر مشروعیت حقوقی و راهبردی اعمال حاکمیت نظامند بر تنگه‌ی هرمز و اعمال تعرفه‌های گمرکی ناظر بر تردد کشتی‌ها تجاری توسط جمهوری اسلامی ایران برجسته می‌شود:
- در نظام حقوق بین‌الملل، حاکمیت کشورها بر آب‌های سرزمینی خود یکی از بنیادی‌ترین اصولی است که در کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها به رسمیت شناخته شده است.
تنگه‌ی هرمز به‌عنوان یک آبراهه‌ی راهبردی به طول ۹۰ مایل دریایی و عرض ۲۱ مایل در باریک‌ترین نقطه، میان آب‌های سرزمینی ایران و عمان تقسیم شده است.
آنچه این تنگه را از سایر آبراهه‌های بین‌المللی متمایز می‌سازد، این واقعیت است که برخلاف برخی برداشت‌های نادرست، ایران این کنوانسیون را امضا کرده و در سال ۱۹۹۶ به تصویب رسانده است (پویش دنیایی بهتر، 2025).
بر این اساس، ایران به‌عنوان یک دولت ساحلی، از حقوق حاکمیتی کامل بر آب‌های سرزمینی خود برخوردار است و هرگونه عبور و مرور از این آبراهه تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. - در کنار این حاکمیت سرزمینی، منشور ملل متحد در ماده‌ی ۵۱، «حق ذاتی دفاع مشروع فردی یا جمعی» را برای کشورهای عضو در صورت وقوع «حمله مسلحانه» به رسمیت شناخته است. (گزارش شورای امنیت، 2025)
تجاوز نظامی آشکار رژیم‌های آمریکا و اسرائیل به خاک ایران در ژانویه و مارس ۲۰۲۶، مصداق بارز چنین حمله‌ای است که نه‌‌تنها ماده‌ی ۲(۴) منشور ملل متحد را نقض کرد، بلکه تمامیت ارضی و حاکمیت ملی ایران را هدف قرار داد.
بر اساس حقوق بین‌الملل عرفی و رویه‌ی قضایی دیوان بین‌المللی دادگستری، از جمله رأی صادره در پرونده‌ی نیکاراگوئه علیه ایالات متحده (۱۹۸۶)، کشور قربانی تجاوز حق دارد اقدامات متقابل متناسب و ضروری را برای توقف تجاوز و تأمین امنیت خود اتخاذ کند.
اگر من ۱۰عدد فشنگ شکاری ساچمه‌زنی را در خانه نگهداری کنم، چقدر مجازات دارد؟
با توجه به جرم بودن عمل تعیین نوع و میزان مجازات بر عهده‌ی مقام قضائی است.
نحوه‌ی اثبات جانبازی در جنگ چگونه است؟
موضوع را از بنیاد شهید پیگیری نمایید.
در زمان جنگ ایران و عراق مادرم پرستار بود آیا ایثارگری شامل مادرم می‌شود؟
سابقه‌ی کار در مناطق جنگی قابل ترتیب اثر است و می‌توانید پیگیر امر باشید.
اگر کسی با اسلحه‌ی پلاستیکی به ما حمله کند ما می‌توانیم با اسلحه‌ی جنگی دفاع کنیم و این که اشتباه در تهاجم چه حکمی دارد؟
حمل سلاح جنگی جرم است. خیر از مصادیق دفاع مشروع نیست.
من با مدرک لیسانس، سرباز وظیفه هستم و از نظر سلامت گروه «ب» و معاف از رزم ثبت شده‌ام. چهار ماه مأمور دژبانی بودم و در جریان جنگ اخیر، یک هفته در یگان ماندم و سپس در زمان استراحت به شهر خود برگشتم. حدود ۱۰۰ روز بدون مرخصی خدمت کرده بودم و یگان به من مرخصی نمی‌داد. می‌خواهم بدانم پس از بازگشت داوطلبانه، مجازاتم چیست؟
اگر در زمان جنگ از یگان خارج شده‌اید و بدون مجوز برنگشته‌اید، عمل شما «فرار از خدمت در زمان جنگ» محسوب می‌شود و مجازات آن حبس است؛ بازگشت داوطلبانه فقط می‌تواند موجب تخفیف شود، نه رفع مسئولیت.
طبق ماده‌ی ۵۹ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح، فرار از خدمت در زمان جنگ جرم است و برای آن حبس پیش‌بینی شده است. همچنین طبق ماده‌ی ۳۷ قانون مجازات اسلامی، در صورت وجود جهات قانونی، دادگاه می‌تواند مجازات را تخفیف دهد.
فوراً به یگان و حفاظت اطلاعات معرفی شوید و درخواست ثبت «بازگشت داوطلبانه» و صورت‌جلسه زمان خروج و زمان مراجعه را بدهید. مدارک مربوط به عدم اعطای مرخصی، مدت خدمت پیوسته و وضعیت پزشکی را مکتوب ارائه کنید تا در پرونده برای تخفیف لحاظ شود.
سال شصت و یکم ـ شماره 2945